, Estragon, ziele estragonu – właściwości lecznicze, zastosowanie | Ziolove.pl

Bylica estragon (Artemisia dracunculus)

Syn.: estragon, bylica draganek, bylica głupich. Rodzina astrowate – Asteraceae, dawniej nazywana złożone (Compositae).

Opis rośliny i występowanie
Roślina wieloletnia z drewniejącym kłączem i licznymi długimi podziemnymi rozłogami. Łodygi silne, wzniesione, gałęziste, osiągają wysokość do 1,5 m, od dołu drewnieją. Liście siedzące równowąskie lub lancetowate, na końcach zaostrzone opadają lekko ku dołowi. Koszyczki kwiatowe drobne, kuliste, tworzą na szczytach łodyg luźne wiechy. Kwiaty zielonkawo-żółte, tylko rurkowate. Kwitnie od sierpnia do późnej jesieni. W stanie dzikim estragon rośnie w Azji Środkowej, Ameryce Północnej i krajach śródziemnomorskich. Obecnie uprawiany jest w całej Europie, obydwu Amerykach i Azji.
Znane są 3 odmiany uprawne: tzw. estragon francuski lub prawdziwy, estragon niemiecki i estragon rosyjski. Pierwsze dwie odmiany – estragon francuski i niemiecki – są najbardziej cenione, nie wytwarzają nasion i rozmnażane są tylko wegetatywnie przez fragmenty pędów i korzeni. Odmiana rosyjska rozmnażana jest z nasion i wegetatywnie. Ten estragon ma jaśniejsze, matowe liście, słabszy zapach liści i gorszy smak. W Polsce uprawiane są odmiany francuska i niemiecka. Rozmnażane są wyłącznie wegetatywnie.
W ostatnich latach stosuje się też z dobrym skutkiem mikrorozmnażanie in vitro. Do założenia hodowli wykorzystuje się wierzchołki pędów długości 2 cm, ze znajdującymi się na nich pączkami bocznymi. Odmiany uprawiane w Polsce mają ciemnozielone liście i zdecydowanie intensywny zapach. Estragon jest uprawiany na wielkoareałowych plantacjach, ale również w ogródkach przydomowych.

Uprawa i pozyskiwanie surowca
Surowcem zielarskim jest ziele estragonu (Dracunculi herba). Plantacje zakłada się wczesną wiosną, wysadzając podziemne rozłogi lub części uzyskane z podziału roślin matecznych, zwane sadzonkami rozłogowymi, tak aby miały po 2–3 oczka. Wysadza się je do gruntu w kwietniu w rzędy co 60 cm, układając jedna za drugą w rowek zrobiony znacznikiem. Następnie sadzonki rozłogowe przykrywa się 5 cm warstwą gleby.
Estragon w naszych warunkach klimatycznych rośnie dobrze. Potrzebuje gleb próchniczych, w kulturze, przewiewnych. Zdecydowanie lepiej udaje się na glebach piaszczysto-gliniastych, a nawet lekko żwirowatych, aniżeli na glebach podmokłych. Lubi gleby o odczynie zasadowym. Dobrym przedplonem są ziemniaki lub warzywa.
Na plantacji estragon można użytkować nieprzerwanie przez 4–5 lat, pod warunkiem że nie dopuści się do zachwaszczenia.
Pierwszy zbiór przeprowadza się w roku założenia uprawy, a w latach kolejnych uzyskuje się po 2–3 zbiory. Ziele estragonu ścina się na początku kwietnia na wysokość 8–10 cm nad ziemią. Następne zbiory przeprowadza się w miarę odrastania roślin. Surowiec nie powinien być zanieczyszczony drobnymi zdrewniałymi częściami łodyg. Ścięte ziele suszy się w suszarni naturalnej rozkładając je cienką warstwą w miejscu zacienionym i przewiewnym. Większe partie ziela należy suszyć w suszarni ogrzewanej w temp. do 35°C. Po wysuszeniu ziele estragonu może zostać poddane tzw. otarciu. Zabieg taki polega na oddzieleniu od surowca łodyg, aby uzyskać tzw. ziele otarte zawierające wyłącznie ulistnione części rośliny.

Podstawowe substancje czynne
Ziele estragonu zawiera olejek eteryczny (Dracunculi oleum), flawonoidy, związki kumarynowe, garbniki, karoten, witaminę C, gorycze, kwasy organiczne i sole mineralne, wśród których szczególnie cenny jest jod.

Działanie i zastosowanie
W lecznictwie ludowym używano estragonu jako środka ułatwiającego przemianę materii. Estragon pobudza wytwarzanie żółci, zmniejsza napięcie mięśni gładkich w przewodzie pokarmowym, w przewodach moczowych i żółciowych, zwiększa wydzielanie soku żołądkowego. W ziołolecznictwie ziele estragonu stosowane jest jako lek żółciopędny i przeciwskurczowy w niedostatecznym wydzielaniu żółci, a także w lekkich nieżytach żołądka i jelit. Głównie zaleca się jego podawanie dzieciom i osobom starszym. Ponadto używany jest jako środek aromatyczny poprawiający apetyt, ułatwiający trawienie i przeciwdziałający nadmiernej fermentacji jelitowej. Estragon jest ostrą i aromatyczną, ale konserwującą przyprawą o szerokim zastosowaniu.
W kuchni estragonem przyprawia się potrawy z drobiu, ryby, jaja gotowane, potrawy mięsne i pieczenie, zupy, sosy, zakąski, farsze, pomidory. Może być dodawany do świeżych sałatek warzywnych i owocowych oraz jako składnik zalewy do marynowania. Jest wykorzystywany do kiszenia ogórków i kapusty, ponieważ posiada właściwości konserwujące oraz poprawia smak i jędrność wyrobów. Poprawia m.in. smak potraw niesolonych, co powoduje, że jest używany przez osoby stosujące dietę bezsolną.

W przemyśle spożywczym estragon jest używany do produkcji musztardy estragonowej i octu estragonowego oraz do przyprawiania konserw.

Ziele estragonu występuje w mieszance Ziolove Cholesterol.

Artykuł pochodzi z książki “Prawie wszystko ziołach i ziołolecznictwie”, Mateusz Emanuel Senderski, 2017.

Add to cart