, Koniczyna czerwona, ziele koniczyny – właściwości lecznicze, zastosowanie | Ziolove.pl

Koniczyna czerwona (Trifolium pratense)

Syn.: koniczyna łąkowa, kądziółka

Opis rośliny i występowanie
Roślina wieloletnia o łodydze podnoszącej się, gałęziastej, owłosionej, wysokości do 60 cm, a nawet do 100 cm. Liście odziomkowe długoogonkowe, łodygowe, krótkoogonkowe, trzylistkowe, o listkach owłosionych lub odwrotnie jajowatych, o brzegach ząbkowanych. Przylistki trójkątne przechodzące w skrzydłowaty koniec, orzęsione. Kwiaty zebrane w główki barwy jasno- lub ciemno-różowej, usytuowane pojedynczo lub po dwie na szczytach gałązek. Kwitnie od maja do września. Owocem jest strąk. Koniczyna czerwona występuje w Europie, Azji i obu Amerykach. W Polsce koniczyna łąkowa rośnie pospolicie na łąkach, pastwiskach, przy drogach, miedzach. Jest rośliną uprawianą od dawna jako roślina pastewna.

Surowiec i jego pozyskiwanie
Surowcem zielarskim jest kwiat koniczyny czerwonej (Trifolii rubri flos) oraz ziele koniczyny czerwonej (Trifolii rubri herba). Oba surowce zbiera się w początkowym okresie zakwitania roślin. Koniczyna czerwona do dobrego wzrostu potrzebuje gleb żyznych, przepuszczalnych, zasobnych w wodę. Rozmnażana jest z nasion. Jest cenioną rośliną przeznaczaną na pasze. Potrzeby surowcowe zielarskie pokrywa się ze stanu naturalnego bądź zbiorem z upraw. Ścina się rozwinięte główki kwiatowe wraz z szypułką z górnymi liśćmi i suszy w warunkach naturalnych w miejscach przewiewnych i zacienionych. Jeśli jest niepogoda, suszy się w suszarniach ogrzewanych do 35°C. Otrzymuje się jako surowiec ziele koniczyny, czasami zbiera się tylko same główki kwiatowe bez szypułek i liści i uzyskuje się jako surowiec kwiat koniczyny.

Podstawowe substancje czynne
Oba surowce zawierają flawonoidy (pochodne kemferolu, izoramnetyny i kwercetyny), antocyjany, fenolokwasy (m.in. salicylowy, kumarowy). Ponadto garbniki, ślady olejku eterycznego, karoten i witaminy B,C,E i sole mineralne.

Działanie i zastosowanie
Lecznicze właściwości koniczyny czerwonej odkryli Indianie w Ameryce Północnej.
Wyciągi z ziela i kwiatów działają wykrztuśnie, zmniejszają stan zapalny oskrzeli. Ponadto przeciwzapalnie, przeciwskurczowo i moczopędnie, uaktywniają czynność wątroby i pęcherzyka żółciowego, regulują trawienie. Działają również wzmacniająco, odtruwająco oraz regulują metabolizm. Stanowią także bogate źródło izoflawonów, które pomagają zwalczać objawy klimakterium i wczesne symptomy menopauzy.
Ekstrakty z koniczyny czerwonej zawierają dużą ilość tzw. fitoestrogenów – substancji czynnych o działaniu zbliżonym do hormonów ludzkich. Przypuszcza się, że mogą działać jako selektywne modulatory receptorów estrogenu. Być może to właśnie fitoestrogeny mają wpływ na to, że osoby odżywiające się produktami roślinnymi nie chorują na nowotwory, bo estrogeny roślinne blokują receptory dla naturalnych estrogenów.

Przetwory
Napar z kwiatów koniczyny

1 łyżkę suszonych kwiatów zalać filiżanką gorącej wody i zaparzać przez 15-20 minut. Pić po 2-3 filiżanki naparu jako środek moczopędny, tonizujący, uspokajający, usuwający toksyny z organizmu. Ponadto w dolegliwościach klimakteryjnych i pomenopauzalnych.

Odwar z ziela koniczyny
1,5 łyżki rozdrobnionego ziela koniczyny zalać 2 szklankami wody gorącej i postawić pod przykryciem na parze przez 15–20 minut. Odstawić na 15 minut. Przecedzić. Pić po ½–1 szklanki 3 razy dziennie przed jedzeniem w  zaburzeniach pokarmowych, zaparciach i nieżytach górnych dróg oddechowych.
Zewnętrznie odwar można stosować do płukania jamy ustnej i gardła oraz do okładów przy świądzie skóry, stłuczeniach, oparzeniach, na wrzody i trudno gojące się rany, także na ukąszenia przez owady

Nalewka koniczynowa
Skąd wziąć surowiec na nalewkę koniczynową?

Najlepiej zebrać potrzebną ilość kwiatów koniczyny ze stanu naturalnego z nienawożonych miejsc na łąkach lub pastwiskach, rosnącej przy polnej drodze albo na miedzy wśród pól.

Sposób przygotowania nalewki koniczynowej
100 g kwiatów koniczyny czerwonej włożyć do dużej butelki lub niewielkiego słoja i zalać 0,5 litrem 40% czystej wódki. Dobrze wymieszać, aby wszystkie kwiaty znalazły się w alkoholu. Odstawić do ciemnego i ciepłego pomieszczenia na 2 tygodnie, co pewien czas zawartość wstrząsając. Słój lub butelka powinny być szczelnie zamknięte. Następnie ziołową masę wycisnąć, a nalewkę przecedzić przez gazę lub przefiltrować przez bibułę filtracyjną i przelać do ciemnej butelki, najlepiej z kapslem. Przetrzymywać w lodówce. Nalewkę oznakować umieszczając jej nazwę, datę przygotowania i zastosowanie.

Sposób użycia, działanie i zastosowanie nalewki koniczynowej
Pić 2- 6 ml (1/10 do 1/5 małego kieliszka), 3 razy dziennie w dolegliwościach trawiennych, zapaleniu jamy ustnej, gardła, także jako środek uspokajający i tonizujący. Działa wykrztuśnie, moczopędnie, wzmacniająco, usuwa toksyny z organizmu, obniża zawartość cholesterolu we krwi, poprawia przemianę materii. Można ją stosować także jako środek przestrajający do leczenia wielu chorób. Ponadto w osteoporozie jako środek pomagający utrzymać właściwą gęstość kości. Niektórzy autorzy wymieniają też właściwości przeciwnowotworowe. Może być też pomocna w leczeniu dysplazji szyjki macicy i dolegliwościach klimakteryjnych.

Ziele koniczyny czerwonej występuje w mieszance Ziolove Menopauza.

Artykuł pochodzi z książek “Zioła na odporność”, Mateusz Emanuel Senderski, 2018 i “Prawie wszystko ziołach i ziołolecznictwie”, Mateusz Emanuel Senderski, 2017.

Add to cart