Aronia czarnoowocowa (Aronia melanocarpa)

Syn.: aronka, aronia czarna, jarzębina czarna. Rodzina różowate – Rosaceae.

Opis aronii i jej występowanie
Aronia jest wieloletnim krzewem osiągającym 3 m wysokości. Młode krzewy aronii są bardziej zwarte, starsze bardziej przypominają drzewa rozłożyste.
Pochodzi z Ameryki Północnej. W Europie uprawiana jest stosunkowo niedawno, od XIX wieku. Morfologicznie przypomina jarzębinę i z tego powodu jest z nią mylona i nazywana czarną jarzębiną.
Liście ma ułożone naprzemianlegle, są ciemnozielone, owalne, z krótkimi ogonkami, o drobno ząbkowanych brzegach.
Kwiaty zebrane w kwiatostany mają barwę białą lub różową. Aronia kwitnie w maju i czerwcu, a owoce dojrzewają we wrześniu. Są to niebieskawoczarne kuliste jagody, lśniące, soczyste, o średnicy ok. 1 cm, tworząc efektowne grona długo utrzymujące się na drzewie.

Uprawa i pozyskiwanie surowca
Surowcem zielarskim jest owoc aronii (Aroniae fructus). Uprawa aronii w Polsce od kilkunastu lat jest bardzo popularna. Specjalnie prowadzone plantacje aronii zapewniają odpowiednią ilość wysokiej jakości surowca.
Uprawa aronii nie jest trudna. Wymaga gleb próchniczych w dobrej strukturze, ale udaje się na glebach słabych o uregulowanych stosunkach wodnych. Wymaga wilgoci w glebie i w powietrzu. Nie lubi gleb żwirowych i kamienistych o odczynie zasadowym.
Dobrze rośnie i owocuje, jeśli pogoda jest słoneczna, bo jest rośliną światłolubną. Niejest wrażliwa na niskie temperatury i nie wymarza. Rozmnażana jest wegetatywnie przez odkłady. Plantacje zakłada się z sadzonek, ale można i z nasion. Najczęściej wysadza się sadzonki w rozstawie 3 na 3 m lub 2 na 4 m. Zbiór owoców rozpoczyna się już w drugim roku, jeśli plantacja jest zakładana z ukorzenionych krzewinek. Średni plon z 1 krzewu po kilku latach użytkowania kształtuje się w przedziale 6–12 kg rocznie. Pełnowartościowym surowcem są owoce dojrzałe, wybarwione, bez szypułek. Zbioru owoców można dokonywać nawet przez kilkanaście lat pod warunkiem prowadzenia właściwych prac pielęgnacyjnych i stosowania odpowiedniego nawożenia (organicznego przed założeniem plantacji i mineralnego w trakcie wegetacji aronii).
Zebrane owoce wykorzystuje się świeże lub przenosi do suszarni ogrzewanej i suszy w temperaturze do 40°C.

Podstawowe substancje czynne
Owoce aronii zawierają cukry proste i złożone, antocyjany, kwasy organiczne, flawonoidy (pochodne kwercetyny), pektyny, sole mineralne oraz witaminy, m.in. dużo witaminy P (do 0,5%) oraz C, B1, B6, E, PP i karoten. Same owoce aronii nie ulegają psuciu przez dosyć długi okres po zbiorze, bo posiadają również substancje bakteriostatyczne.

Działanie, zastosowanie i właściwości aronii
W lecznictwie stosowany jest owoc aronii, który służy do uzyskiwania soku i syropu aroniowego.
Owoce i sok z aronii działają silnie utleniająco – hamują powstawanie wolnych rodników. Zmniejszają przepuszczalność naczyń. Ponadto przeciwkrwotocznie, wzmacniają ścianki naczyń krwionośnych, poprawiają ich elastyczność. Powodują obniżanie ciśnienia krwi u osób z chorobą nadciśnieniową. Zawarte w owocach antocyjany normalizują krążenie obwodowe. Dzięki obecności garbników i kwasów organicznych wykazują działanie przeciwzapalne. Aronia obniża poziom cukru we krwi. Z owoców przygotowuje się zazwyczaj sok aroniowy, działający korzystnie w chorobach układu krążenia.
Sok z aronii stosuje się w niedotlenieniu mięśnia sercowego, nadciśnieniu, miażdżycy, cukrzycy i anemii. Pomocniczo w krwawieniach. Są one też stosowane w postaci odwaru, wyciągu, a także nalewki.
Świeże owoce są jednym z najbogatszych źródeł bioflawonoidów, zawierają znaczne ilości witamin, m.in. witaminy: C, B2, B6, E, PP, prowitaminę A oraz antocyjany i związki mineralne: molibden, mangan, jod, bor, miedź i kobalt.

Przetwory
Sok z owoców aronii: 5 kg umytych i odsączonych owoców aronii umieścić w odpowiednio dużym naczyniu i zasypać je 2 kg cukru. Całość podgrzać. Gorący sok zlać do wysterylizowanych butelek. Pić po 1 łyżce soku lub syropu kilka razy dziennie w miażdżycy, nadciśnieniu tętniczym krwi, anemii i chorobach układu krwionośnego.
Aronox „Siła serca” – suplement diety – zawiera ekstrakt z owoców aronii w postaci kapsułek. Stanowi naturalne źródło przeciwutleniaczy. Wpływa korzystnie na odporność organizmu i na naczynia krwionośne i włosowate.
Reguluje w naturalny sposób poziom cholesterolu. Owoc aronii wchodzi w skład mieszanki ziołowej Circulovis wspomagającej pracę serca, wzmacniającej układ krążenia.
Owoce aronii zawierają antocyjany – związki zawierające wolne rodniki. Są źródłem witamin i związków mineralnych. Są istotnym składnikiem wcześniej opisanych mieszanek ziołowych Odporność (10) i Alergovis (29) – obie firmy Herbavis.

Nalewka aroniowa
Skąd wziąć surowiec na nalewkę?
Owoce aronii możemy mieć z własnej działki, działki sąsiada, dobrego znajomego lub przyjaciela. W ostateczności owoce aronii można kupić bez większych problemów w dobrym warzywniaku lub na dobre zaopatrzonym w owoce bazarze.
Sposób przygotowania nalewki aroniowej: 0,5 kg dojrzałych owoców aronii umytych i oczyszczonych z szypułek i ogonków zalać w dwulitrowym lub większym słoju pół litrem (500 ml) wódki 50% (może być zrobiona ze spirytusu) i dodać 200 g cukru. Aby zneutralizować cierpkość owoców można dodać 1 laskę wanilii i kawałek wysuszonego kłącza imbiru. Całość starannie wymieszać, zamknąć i przenieść na 2-3 tygodnie w słoneczne lub dobrze nagrzane miejsce, co pewien czas zawartość wstrząsnąć. Następnie uzyskany płyn przecedzić prze drobne sitko i przefiltrować przez gazę lub bibułę filtracyjną. Gotową nalewkę przelać do ciemnych bTreśćutelek, starannie zamknąć, oznaczyć i przechowywać w ciemnym i chłodnym miejscu przez kilka miesięcy. Stosować według potrzeb.

Sposób użycia, działanie i zastosowanie nalewki aroniowej
Pić po małym kieliszku (25 ml) 2-3razy dziennie jako środek ściągający, przeciwzapalny i przeciwkrwotoczny dzięki zawartym garbnikom i kwasom organicznym, a dzięki antocyjanom jako środek normalizujący krążenie obwodowe. Nalewkę z aronii zaleca się stosować jako środek witaminowy w osłabieniu organizmu i po chorobach, gdzie przez dłuższy czas stosowano antybiotyki. Ponadto przy obniżonej odporności na infekcje, szczególnie górnych dróg oddechowych. Także jako środek wspomagający w nadciśnieniu, miażdżycy naczyń krwionośnych i niedokwaśności żołądka.

Owoce aronii występują w mieszankach Ziolove Odporność i Ziolove Zdrowe Oczy.

Artykuł pochodzi z książek “Zioła na odporność”, Mateusz Emanuel Senderski, 2018 i “Prawie wszystko ziołach i ziołolecznictwie”, Mateusz Emanuel Senderski, 2017.

Add to cart